Een groeiend aantal Nederlandse bedrijven weigert contant geld, blijkt uit recent onderzoek van De Nederlandsche Bank (DNB) onder vijfduizend winkels en negenhonderd marktkramen. Vooral in sectoren als apotheken, bioscopen en parkeergelegenheden neemt het aantal locaties toe waar uitsluitend met pinpas of mobiele telefoon betaald kan worden.

Zo accepteerde in 2024 maar liefst 38 procent van de bioscopen geen contant geld meer, tegenover 27 procent een jaar eerder. Ook apotheken sluiten zich in toenemende mate aan bij deze trend: het aandeel dat geen cashbetalingen meer aanneemt steeg van 16 procent in 2023 naar 21 procent in 2024. In de parkeersector is deze ontwikkeling al langer zichtbaar: ook daar kon in 21 procent van de gevallen alleen nog elektronisch worden afgerekend.

De verspreiding van zogenaamde ‘pin only’-locaties is vooral merkbaar in stedelijke gebieden. In steden met meer dan 175.000 inwoners is bij 1 op de 10 verkooppunten uitsluitend pinbetaling mogelijk. In kleinere dorpen (minder dan 5.000 inwoners) komt dit veel minder vaak voor — daar geldt het beleid bij slechts 1 op de 100 locaties. Regionaal zijn de verschillen eveneens opvallend: in Flevoland en Noord-Holland is het gebruik van 'pin only'-stickers het hoogst, terwijl Zeeland juist het laagst scoort op dit gebied.

De Nederlandsche Bank maakt zich zorgen over deze ontwikkeling. Hoewel het betalingsverkeer steeds digitaler wordt, benadrukt DNB het belang van keuzevrijheid en inclusiviteit in betalingsmogelijkheden. “Contant geld blijft een belangrijk betaalmiddel, vooral voor mensen die moeite hebben met digitale middelen of bewust kiezen voor cash vanwege privacy of budgetcontrole,” aldus de centrale bank. “Betalen moet voor iedereen mogelijk zijn, ongeacht de voorkeur of mogelijkheden.”

Om dit te waarborgen werkt de overheid aan een wettelijk verankerde acceptatieplicht voor contant geld. Deze wet, die naar verwachting in 2025 in werking treedt, verplicht winkeliers onder normale omstandigheden om contante betalingen te accepteren, tenzij sprake is van uitzonderingen zoals veiligheidsoverwegingen of onbemand verkooppunten.

Volgens DNB is het essentieel dat contant geld als betaalmiddel behouden blijft, niet alleen als back-up bij storingen in het digitale betalingsverkeer, maar ook als bescherming tegen financiële uitsluiting van kwetsbare groepen.